بافت شناسی جسمک (کُرپسکل) کلیوی
جسمک کلیوی را چگونه در زیر میکروسکوپ بررسی کنیم؟
در ابتدای هر نفرون یک جسمک کلیوی (Renal corpuscle) به قطر حدود 200 میکرومتر و محتوی کلافه ای از مویرگ های گلومرولی قرار دارد که به وسیلۀ یک کپسول دو لایه از جنس بافت پوششی به نام کپسول گلومرولی (بومن) (Bowman’s [Glomerular] capsule) احاطه شده است. لایۀ داخلی یا لایۀ احشایی این کپسول، مویرگ های گلومرولی منفذدار را که دارای منافذ ریز هستند، کاملاً احاطه کرده است. لایۀ جداری خارجی، سطح بیرونی کپسول را ایجاد می کند. بین دو لایۀ کپسول فضای کپسولی (Capsular space) یا ادراری قرار دارد که مایع تصفیه شده از طریق دیوارۀ مویرگ و لایۀ احشایی را دریافت می کند. هر جسمک کلیوی دارای یک قطب عروقی (Vascular pole) می باشد، که از این محل شریانچۀ آوران وارد و شریانچۀ وابران خارج می شود. هر جسمک کلیوی دارای یک قطب لوله ای (Tubular pole) یا ادراری نیز می باشد، که از آن محل لولۀ پیچخورده نزدیک (PCT) شروع می شود.
لایۀ احشایی جسمک کلیوی شامل سلول های اپیتلیالی ستارهای شکل غیرعادی به نام پودوسیت ها (Podocyte) بوده که همراه با سلول های اندوتلیال مویرگی دستگاهی جهت تصفیه کلیوی تشکیل می دهند. از جسم سلولی هر پودوسیت، چندین زائده اولیه (Primary process) بیرون زدگی پیدا کرده و حول طول مویرگ گلومرولی پیچش پیدا می کنند. هر زائدۀ اولیه تعداد زیادی زائدۀ ثانویه درهم فرورفته و موازی هم به نام پایک (Pedicle) را به وجود می آورد. پایک ها قسمت اعظم سطح مویرگی را پوشانده و در تماس مستقیم با تیغه پایه قرار می گیرند.
در این ویدئو که توسط آقای دکتر احسان گلچینی توضیح داده شده است، به بررسی جسمک کلیوی در زیر میکروسکوپ نوری پرداخته ایم.
